 W dniu 25 września 1909 r. w Izbicy Kujawskiej poświęcono kościół ewangelicki. Z perspektywy czasu wydarzenie to należy traktować jako jedno z ważniejszych w historii miasta. Budowla na stałe wrosła w izbicki krajobraz, stając się z biegiem czasu jednym z jego symboli. Dla izbickich ewangelików wzniesienie obiektu stanowiło swoisty "skok jakościowy" i w dużej mierze przyczyniło się do wyniesienia Izbicy do rangi filiału (1910 r.), a w nieco dłuższej perspektywie do utworzenia samodzielnej parafii, co nastąpiło ostatecznie z dniem 1 stycznia 1934 r.
Jednym z największych orędowników budowy kościoła w Izbicy Kujawskiej był ks. Ryszard Paszko (posługujący się wówczas jeszcze nazwiskiem Paszke, które zmienił na Paszko w 1922 r.), pastor parafii Koło-Babiak, mieszkający w Kole, pełniący jednocześnie funkcję administratora zamiejscowego m.in na terenie Izbicy Kujawskiej i okolic. (Biogram ks. Ryszarda Paszko został już przeze mnie opracowany pod tym adresem) Starania pastora Paszko wspierał Gottfried Steinke, miejscowy nauczyciel oraz kantor, który sprawował również pieczę nad środkami finansowymi niezbędnymi do realizacji przedsięwzięcia.
Nieco ponad miesiąc po poświęceniu kościoła w numerze 8 (roczniku dwunastym) Zwiastuna Ewangelicznego z dnia 30 października 1909 roku ukazał się obszerny artykuł autorstwa wyżej wspomnianego pastora, który podzielił się z czytelnikami kulisami budowy.
Nim jednak zostanie przytoczona treść okolicznościowych wspomnień pastora, warto kilka słów poświęcić samemu periodykowi. Pierwsze wydanie "Zwiastuna Ewangelicznego" ukazało się 15 stycznia 1863 roku, pismo powołał do życia ks. Leopold Otto i było ono pierwszym periodykiem luterańskim wydawanym na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej w języku polskim. Pismo miało dość burzliwe dzieje, a z chwilą śmierci ks. Leopolda Otto w 1882 roku przestało się ukazywać. "Zwiastuna Ewangelicznego" reaktywowano z dniem 31 stycznia 1898 roku. W pracę nad pismem zaangażował się ks. Juliusz Bursche, wówczas II. pastor w Warszawie (od 1905 r. zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego) a także m.in. ks. Edmund Schultz oraz Aleksander Schoeneich. Od rocznika dwunastego ukazywał się w cyklu 10 numerów rocznie. Po reaktywacji gazeta odniosła duży sukces, w 1902 r. miała już ponad dwa tysiące prenumeratorów, co było niewątpliwie dużą zasługą jego kierownictwa. "Zwiastun" docierał także m.in. do Niemiec, Szwajcarii, Czech, USA czy Anglii. Nie ulega więc wątpliwości, iż wieść o wybudowaniu kościoła w Izbicy dotarła do wielu zakątków świata!
Poniżej zamieszczam artykuł ks. Ryszarda Paszko, to naprawdę bardzo ciekawa lektura, pozwalająca choć w części poczuć klimat tak doniosłego wydarzenia sprzed lat. W tym miejscu chciałbym podziękować Sławkowi Kłosowskiemu za podesłanie numeru "Zwiastuna". Skorzystałem również z pozycji pt. "Protestanckie wydawnictwa prasowe na ziemiach polskich w XIX i pierwszej połowie XX w." autorstwa prof. dra hab. Jarosława Kłaczkowa.
Artykuł trafił do działu poświęconego nieistniejącej już Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Izbicy Kujawskiej. Link poniżej.
BŁAŻEJ NOWICKI
[Kościół filjalny w Izbicy. (pisownia oryginalna)]
|
Wspomnienia ks. Ryszarda Paszko o budowie kościoła filialnego w Izbicy Kujawskiej
Izbica do 1945r.
