XIX-wieczna koperta urzędowa z rzadką pieczęcią lakową wójta gminy Zagrodnica (1852–1864)

Dodał: Błażej Nowicki, dnia 22.09.2026, 07:38

Tym razem trafiła do mnie (znów z Finlandii !) ciekawa i niemalże w komplecie zachowana koperta listu wysłanego z urzędu wójta gminy Zagrodnica do Naczelnika Powiatu Włocławskiego.

Kopertę wykonano z niebieskiego papieru, na którym staranną kaligrafią naniesiono adres odbiorcy oraz numery spraw (Nº 732 – 738 – 744). Na jej stronie adresowej widnieje wyróżniający się dwujęzyczny stempel pocztowy ИЗБИЦА / IZBICA. Rzut oka do katalogów polskich znaków pocztowych pozwala precyzyjnie datować ten obiekt, albowiem stempel w tej konkretnej odmianie (typ VIII A, czerwony) był używany w izbickiej ekspedycji pocztowej dokładnie w latach 1852–1864. Izbicka poczta w tym czasie należała do okręgu Służewo.

Najciekawszym elementem koperty jest bez wątpienia znajdująca się na odwrocie, dość dobrze zachowana czerwona pieczęć lakowa. W jej otoku wyraźnie widać legendę: POW. WŁOCŁAWSKI * WÓJT GMINY ZAGRODNICA*. Wprawne oko dostrzeże w środkowej części pieczęci przetarte ślady dwugłowego orła carskiego, godła państwowego obowiązkowego na pieczęciach urzędowych w Królestwie Polskim tego okresu.

W okresie nadania przesyłki Izbica była jeszcze miastem położonym w powiecie włocławskim. Zmiany przyniosło dopiero "Postanowienie o przemianowaniu na osady niektórych miast w guberni kaliskiej" z 30 grudnia 1869 roku (11 stycznia 1870 roku według kalendarza gregoriańskiego). W nowym powiecie kolskim prawa miejskie utraciło wówczas 6 miast, wśród których znalazła się Izbica. Została ona włączona do gminy wiejskiej Zagrodnica, z jednoczesną zmianą nazwy gminy na Izbica. W ten sposób Izbica przestała być miastem, ale zarazem stała się siedzibą władz gminy wiejskiej o takiej samej nazwie.

Choć na same koperty czy stemple z Izbicy z tego okresu można od czasu do czasu natrafić w sieci, to egzemplarze z zachowanymi pieczęciami lakowymi są w obiegu prywatnym stosunkowo rzadkie. Niewielka część takich kopert mogła przetrwać w archiwach państwowych, jednak w codziennej praktyce XIX-wiecznych urzędów normą było niszczenie kopert po wyjęciu z nich zasadniczej korespondencji.

Interesujący obiekt, prawda? Zapraszam do komentarzy.

BŁAŻEJ NOWICKI

[Czerwona pieczęć lakowa wójta gminy Zagrodnica, połowa XIX wieku]
[Strona adresowa koperty urzędowej do Naczelnika Powiatu Włocławskiego z czerwonym stemplem pocztowym z izbickiej placówki pocztowej]
[Odwrotna strona XIX-wiecznej koperty z zachowaną pieczęcią lakową wójta gminy Zagrodnica]


[Skomentuj na Facebooku]