A może by tak... w kolorze? [6]: Wiatraki i zdjęcia mieszkanców Izbicy i okolic na ich tle

Dodał: Błażej Nowicki, dnia 26.11.2021, 14:38

Dużym sentymentem cieszą się u Państwa materiały związane z izbickimi wiatrakami. Chciałbym dziś opublikować kolejną partię pokolorowanych i w miarę możliwości odrestaurowanych fotografii z wiatrakami (jak i mieszkańcami Izbicy, którzy chętnie robili sobie zdjęcia na ich tle). Tak się szczęśliwie złożyło, iż w trakcie koloryzacji zdjęć otrzymałem interesujący mail od p. Karola Marszewskiego, który podzielił się swoją analizą lokalizacji wiatraków w Izbicy i najbliższej okolicy (2-3 km od naszego miasteczka). Według zdobytych przez niego informacji w 1916 roku na izbickim wzgórzu znajdowało się 5 wiatraków oraz 4 dodatkowe, mianowicie: jeden na zakręcie drogi w stronę Topólki, jeden na prawo od drogi na Boniewo, jeden w miejscowości Józefowo po lewej stronie drogi do Błenny i jeden nieco dalej po tej samej stronie (w Sokołowie, ok. 200-400 m na północ od kościoła pw. św. Floriana, najprawdopodobniej naprzeciwko niemieckiego stanowiska na karabin maszynowy). W 1924 roku na wzgórzu były już tylko 4 wiatraki oraz cztery wspomniane wcześniej. W 1936 roku ostały się już tylko 3 wiatraki na wzgórzu i żaden z wcześniej wymienionych miejscowościach. Wszystko wskazuje na to, iż szczyt działania wiatraków przypadał na lata 1915-1925. Pan Karol zapamiętał pozostałości po młyńskich kołach na wzgórzu koło cmentarza oraz jeden wiatrak który oglądał w Pasiece pomiędzy 1985 a 1990 rokiem na wycieczce pieszej koła turystycznego prowadzonego przez p. Ewę Pogorzelską.

Postanowiłem dodatkowo zajrzeć jeszcze do nieocenionych źródeł informacji o przedwojennej Polsce, mianowicie "Ksiąg Adresowych Polski (wraz z W. M. Gdańskiem)" z lat 1926/27, 1928, 1929 oraz 1930. Najwięcej wiatraków na terenie ówczesnej osady Izbica oraz gminy wiejskiej Izbicy odnotowano w 1928 roku. Właścicielami 3 wiatraków w Izbicy byli I. Bend(t)kowski, F. Benke oraz A. Klingbeil. Poza obrębem osady wyszczególniono kolejnych 11 wiatraków, z który 4 zlokalizowane były w Zagrodnicy (właściciele: B. Karolak, A. Müller, J. Radecki oraz S. Szmudziński), oraz po 1 w Błennej (właściciel: F. Benke), Gogołach (właściciel: I. Bentkowski), Szczkowie (właściciel: M. Gawryniak), Modzerowie (właściciel: M. Kamiński), Mieczysławowie (właściciel: L. Marczak), Leszczach (właściciel: F. Perliński) oraz Chociszewie (właściciel: W. Perliński). Niestety bez kwerendy archiwalnej poświęconej temu tematowi nie da się w sposób jednoznaczny zweryfikować tych informacji. Nie wszystkie wiatraki są zresztą zaznaczone na mapach.

Zamieszczam fragmenty map pochodzące z 1924 oraz 1936 roku (pochodzące z portalu igrek.amzp.pl), w tym także fragment z naniesionymi adnotacjami przez p. Karola Marszewskiego.

Mam nadzieję, że informacje te zainteresują kolejne osoby. Zapraszam do komentowania i udostępniania prywatnych zdjęć z "izbickimi" wiatrakami w tle ( i nie tylko). Linki do zdjęć i map poniżej.

BŁAŻEJ NOWICKI

[Izbickie wiatraki, pocztówka z okresu okupacji hitlerowskiej, prawdopodobnie 1941 rok]
[Wiatraki na izbickim wzgórzu, lata 60-te ubiegłego wieku]
[Z wiatrakami w tle, 1963 r. ]
[Z wiatrakami w tle, 1963 r. ]
[Wiatrak na wzgórzu kilka lat po zakończeniu II wojny światowej, prawdopodobnie 1948 rok]
[Fotografia na tle wiatraku wykonana kilka lat po zakończeniu II wojny światowej, prawdopodobnie 1948 rok]
[Rok 1967 - ostatni wiatrak]
[Fragment mapy z 1924 roku]
[Fragment mapy z 1936 roku]
[Fragment mapy z adnotacjami Karola Marszewskiego]