Jak wyglądała Izbica Kujawska ponad dwieście lat temu? Biorąc pod uwagę fakt, iż pierwszą udaną, trwałą fotografię na świecie wykonano dopiero w 1826 roku (niektóre źródła podają rok 1827 rok), wygląd jak i funkcjonowanie miasta możemy odtworzyć wyłącznie z zachowanych do dziś opisów miejscowości. W Archiwum Głównym Akt Dawnych (AGAD) odnaleźć można "Opisanie Historyczne oraz Topograficzne-Statystyczne miasta szlacheckiego Izbicy w województwie mazowieckim obwodzie kujawskim położonego". Wspomniany dokument liczy 4 karty grubego, czerpanego papieru szaroniebieskiego koloru o wymiarach 46,5 x29,5 cm. To drukowany formularz obejmujący 20 pytań skierowanych do władz miejskich. Opis sporządzony został w styczniu 1820 roku przez burmistrza Izbicy, Żarnawieckiego, a następnie zatwierdzony w dniu 30 stycznia 1820 roku przez Ksawerego Garsteckiego, pełniącego funkcję adiunkta dozorcy miast okręgu III we Włocławku. Opis przesłany został do Komisji Rządowej Spraw Wewnętrznych i Policji Królestwa Polskiego (KRSW).
Uzupełnieniem opisu jest pismo sporządzone w Wydziale Administracyjnym Komisji Województwa Mazowieckiego z 1821 roku do KRSW, w którym zawarto dodatkowe wyjaśnienia do treści opisu. Pismo to podpisał radca stanu nadzwyczajny, prezes Komisji Województwa Mazowieckiego Rajmund Rembieliński oraz sekretarz generalny Komisji, Feliks Filipecki. Rękopis liczy 2 karty papieru o rozmiarach 32,5 x 20 cm.
Obie części "Opisu Izbicy Kujawskiej" (opis + pismo uzupełniające) opracował edytorsko prof. dr hab. Marian Kallas, nieżyjący już niestety polski historyk, specjalizujący się w historii administracji oraz historii państwa i prawa polskiego, przez wiele lat związany naukowo z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu. Opracowanie zostało opublikowane w Zapiskach Kujawsko-Dobrzyńskich, serii D Gospodarka, wydanych w 1981 roku.
Poniżej zamieszczam skany opisu, miłej lektury.
BŁAŻEJ NOWICKI
[Opis, skan nr 1] [Opis, skan nr 2] [Opis, skan nr 3]
|