Dość regularnie otrzymuję zapytania od Czytelników w sprawie publikacji poświęconych historii Izbicy Kujawskiej. Staram się oczywiście pomagać ile mogę, jednak ze względu na nadal istniejące prawa autorskie do wielu materiałów, nie jest możliwe ich oficjalne udostępnienie w całości na stronie Izbica Kujawska Online. Niewątpliwie problem z dostępnością do publikacji istnieje. Dlaczego? Duża część materiałów dotyczących Izbicy Kujawskiej, Kujaw Wschodnich czy też Wielkopolski Wschodniej pojawia się w periodykach ukazujących się w bardzo niskim nakładzie (najczęściej kilkuset egzemplarzy), autorzy tekstów w nich zamieszczanych otrzymują w najlepszym razie raptem kilka egzemplarzy autorskich (często zaś jest to zaledwie jeden egzemplarz). Co za tym idzie biblioteki w mniejszych miejscowościach, takich jak Izbica Kujawska, dysponują bardzo ograniczoną ilością egzemplarzy lub...nie mają ich na stanie (przepisy o egzemplarzu obowiązkowym dotyczą tylko największych bibliotek w Polsce) Tylko nieliczne wydawnictwa udostępniają artykuły w wersji cyfrowej. Niestety do tej pory nie ma możliwości zakupu np. cyfrowej wersji "Zapisków Kujawsko-Dobrzyńskich" wydawanych przez Włocławskie Towarzystwo Naukowe, "Ziemi Kujawskiej" wydawanej przez Polskie Towarzystwo Historyczne Odziały w Inowrocławiu i Włocławku. Mam nadzieję, iż redakcje tych czasopism nie zatrzymały się na dobre w epoce analogowej i poczynią krok do przodu, by sprostać zmieniającej się rzeczywistości. Mam tu konkretnie na myśli trwającą już od dobrych kilkunastu lat rewolucję cyfrową. Chlubnym wyjątkiem na tym polu jest periodyk "Polonia Maior Orientalis", który regularnie na swojej stronie internetowej publikuje w całości artykuły dotyczące regionu z wersji papierowej, przez co dostępne są dla każdego. I to za darmo!
Zupełnie przypadkowo w ostatnim czasie dowiedziałem się o fakcie digitalizacji zasobów "Przeglądu Zachodniego" obejmującej archiwalne roczniki czasopisma od 1945, która miała miejsce w latach 2016-2018. Dostęp do tego zasobu jest całkowicie bezpłatny i otwarty. Wśród udostępnionych numerów znalazł się więc także i trzeci numer "PZ" z 1969 roku, w którym pojawił się w całości artykuł pt. "Okupacja hitlerowska w Izbicy Kujawskiej (pow. Koło)" autorstwa prof. dra hab. Marcelego Kosmana. Mija właśnie 50 lat od jego publikacji i aż trudno w to uwierzyć, ale jest to nadal (!) podstawowe źródło informacji dotyczące wydarzeń w naszym miasteczku podczas II wojny światowej. Artykuł w głównej mierze powstał w oparciu o 150 ustnych relacji uczestników tamtych wydarzeń. Wynika to z niedoboru czy też braku materiałów archiwalnych. Paradoksalnie oparcie materiału wyłącznie na zeznaniach Polaków jest też jednocześnie jego największą wadą, gdyż nie uwzględnia punktu widzenia dwóch pozostałych mniejszości zamieszkujących Izbicę Kujawską w omawianym okresie, a więc Niemców i Żydów. Jest to jednak powszechny problem, zdecydowana większość monografii, publikacji na temat okupacji w Kraju Warty m.in. z lat 60-tych i 70-tych ubiegłego wieku odnosi się tylko i wyłącznie do ludności polskiej, z reguły pomija zeznania cywilnej ludności niemieckiej, a w kontekście ludności żydowskiej ogranicza się wyłącznie do omówienia jej holocaustu (zob. m.in. prace Czesława Łuczaka, Edwarda Serwańskiego czy Karola Mariana Pospieszalskiego) Cieszy jednak fakt, iż kolejna ważna publikacja poświęcona dziejom Izbicy Kujawskiej jest już dostępna online. Dla wszystkich.
Poniżej linki, tj. bezpośredni do artykułu "Okupacja hitlerowska w Izbicy Kujawskiej (pow. Koło)" oraz do całej biblioteki "Przeglądu Zachodniego". Miłej lektury.
BŁAŻEJ NOWICKI
[Okupacja hitlerowska w Izbicy Kujawskiej (pow. Koło) - cały artykuł w .pdf] [Biblioteka "Przeglądu Zachodniego"]
[Skomentuj na Facebooku]
|