Wspomnienia z przedwojennej Izbicy

Dodał: Błażej Nowicki, dnia 16.11.2008, 23:00

Otrzymaliśmy garść wspomnień od pani Elżbiety Tomczyk (z domu Przyjemska) [zobacz zdjęcie] z jej życia w Izbicy Kujawskiej w okresie międzywojennym Przyszła ona na świat we wsi Koszewo w dniu 19 lipca 1920 r. W latach 1927-1933 mieszkała w Izbicy Kujawskiej u wujostwa Heleny i Ludomira Sikorskich przy ul. Augustowskiej. Wujek prowadził zakład stolarski. Pamięta, że na jednym podwórku mieszkali Żyd Sochaczewski, Ewangelik - kierownik szkoły Henke, który miał córkę Duzkę i syna Arnolda. Żydowska rodzina Sochaczewskich była liczna. Pani Elżbieta pamięta tylko imię jednej koleżanki żydowskiej z podwórka o imieniu Gienia, która była dużo młodsza od niej. Pani Elżbieta wspomina szkołę. Pierwszą i drugą klasę kończyła u wujka Sikorskiego, przy ul. Augustowskiej. Wujek nie był nauczycielem, ale dysponował lokalem, w którym odbywały się zajęcia dla pierwszaków. Trzecią klasę kończyła w Izbicy, niedaleko mleczarni. Czwarta klasę w szkole za kościołem katolickim. Piątą i szóstą klasę kończyła za torami w nowo budowanej w tamtym czasie szkole. Do sakramentu Pierwszej Komunii Świętej przystąpiła również w naszym miasteczku. Proboszczem parafii Izbica był wtedy Chytrzyński a wikarym był ksiądz Zawadzki. Pani Elżbieta wspomina o wielokulturowości Izbicy. W szkole w jednej klasie byli Żydzi, Ewangelicy i Katolicy. Także nauka religii odbywała się w szkole. Każde dziecko uczestniczyło w zależności od wyznania w naukach religii o różnych godzinach. Przeważnie odbywało się to na ostatniej godzinie lekcyjnej. Na głównej ścianie w każdej sali lekcyjnej widniały portrety. W środku było godło, po prawej stronie był portret Prezydenta Ignacego Mościckiego, a po lewej stronie godła Marszałek Polski Józef Piłsudski. Nad orłem wisiał krzyż. Pani Elżbieta lubiła chodzić do kościoła ewangelickiego na śluby. Podobały się jej stroje panny młodej i druhny. Towarzyszyła jej zawsze koleżanka z podwórka, Niemka o imieniu Dusia. Pastor do kościoła ewangelickiego w Izbicy przyjeżdżał raz w miesiącu z miasta Koło. Nabożeństwa w innych dniach miesiąca prowadził nauczyciel ze szkoły Henke, sąsiad pani Elżbiety. Uczył on też religii dzieci ewangelickie. We wspomnieniach p. Elżbieta wspomina także wygląd naszego miasteczka. Jedną z głównych ulic miasteczka była ul. Poznańska, przy której był kościół ewangelicki. Bóżnica była niedaleko torów kolejki wąskotorowej z Sompolna do Włocławka. Cmentarz katolicki był kawałek za miastem. Wspomina również kino Polonia i Pana Kopczyńskiego. Na piętrze było kino Polonia, na parterze skład apteczny, w którym to można było zakupić bez recepty artykuły farmaceutyczne. Piekarnię w Izbicy miał Zapędowski. Pani Elżbieta wspomina również o uroczystościach z okazji imienin Marszałka Piłsudskiego. Zaczynały się one w szkole od spotkania. Ze szkoły wraz z nauczycielami parami dzieci szły do kościoła. Cała społeczność Izbicy, straż pożarna, strzelcy, sokoły uczestniczyli we Mszy Świętej. Oprawie liturgicznej towarzyszyła miejska orkiestra. Po mszy na rynku odbywała się defilada. Były przemówienia i parada. Frekwencja była wyjątkowo duża.Wszystkie sklepy były zamknięte. Następnie dzieci ze szkoły szli do kina Polonia gdzie odbywała się akademia.

Wspomnienia p. Elżbiety otrzymaliśmy za pośrednictwem jej wnuka - Tomka. Istnieje duża szansa na ciąg dalszy. Za dotychczasowe wspomnienia bardzo dziękujemy. Zamieszczamy również zdjęcie autorki wspomnień. Tu cytujemy słowa wnuka "Może zobaczy je ktoś w Izbicy i przypomni sobie o niej".