ŻYDZI W IZBICY KUJAWSKIEJ

Majątek gminy wyznaniowej

W okresie międzywojennym do majątku gminy wyznaniowej żydowskiej w Izbicy Kujawskiej należały: bóżnica, szkółki (bet ha-midrasz, cheder), mykwa, rzeźnia rytualna oraz cmentarz.

Synagoga została zbudowana w latach 1880-1895 r. na miejscu starej drewnianej światyni, która istniała co najmniej od początku XIX w . Budynek wzniesiono na planie prostokąta, z węższym przedsionkiem od zachodu i półkolistą apsydą od wschodu.

Bet ha midrasz to dom nauki, badania i poszukiwania. Był on otwarty przez cała dobę dla wszystkich Żydów, którzy mieli potrzebę zaspokajania i pogłębiania swojej wiedzy talmudycznej, często pełnił również rolę noclegowni. W Izbicy Kujawskiej modlitwom w bet ha-midrasz przewodniczył miejscowy kantor Frajlich, a najprawdopodobniej w 1938 r. studiował w nim święte księgi Izrael Mojsie Olewski, 21 letni talmudysta pochodzący z Osięcin, miejscowości oddalonej o koło 25 km od Izbicy Kujawskiej.

Mykwa jest to zbiornik z bieżącą wodą do ablucji oraz mycia naczyń skalanych nieczystością rytualną. Od średniowiecza łączona była z łaźnią, również określaną tym tytułem . Pracownikiem łaźni w Izbicy Kujawskiej w okresie międzywojennym był Boruch Izbicki. Z relacji jednego z dawnych mieszkańców kujawskiego miasteczka, Wolfa Gimpla, zarówno bet ha-midrasz, mykwa i mieszkanie rabina stanowiły jeden kompleks budowlany.

Kirkut, czyli cmentarz żydowski założony został w XVIII w. a późniejszych latach został ulokowany na wzgórzu za osadą. W XX wieku sąsiadował z cmentarzem ewangelicko-augsburskim. Zarząd gminy wyznaniowej żydowskiej chciał powiększyć teren cmentarza. W dniu 26 sierpnia 1930 r. wystosowal pismo do urzędu gminy celem uzyskania poświadczenia. Dalsze losy tej sprawy nie są jednak znane.