Izbica Kujawska Online -- www.izbica-kujawska.com


Podmenu
Powrót do Parafia Ewangelicko-Augsburska w Izbicy Kujawskiej

Podmenu
Powrót do Strona Główna
 
www.izbica-kujawska.com - Informacje - Parafia Ewangelicko-Augsburska w Izbicy Kujawskiej

BUDOWA PLEBANII EWANGELICKIEJ

Powołanie z dniem 1 stycznia 1934 roku samodzielnej Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Izbicy Kujawskiej było z pewnością jednym z najważniejszych wydarzeń w życiu izbickich ewangelików na przestrzeni całego dwudziestolecia wojennego. Wraz z objęciem urzędu proboszcza przez ks. Richarda Kneifla konieczne stało się zorganizowanie mu godziwych warunków pracy. Dotychczas pastor mieszkał w prywatnym domu należącym do Ludwiga Milasa, powstała więc pilna potrzeba budowy plebanii ewangelickiej. Zdecydowano się na działkę budowlaną, która położona była w ogrodzie parafialnym, w najbliższym sąsiedztwie kościoła. W dniu 23 lutego 1936 roku zebranie parafialne uchwaliło na budowę plebanii ewangelickiej w Izbicy Kujawskiej sumę 15.000 złotych.
Pastorówka w 2007 roku
[źródło: własne]

Sumę tę postanowiono równomiernie rozłożyć na ilość posiadanych przez poszczególnych parafian mórg ziemi (według relacji pastora Richard Kneifla parafianie dysponowali 6.244 mórg ziemi, każda morga opodatkowana została w kwocie 2,75 zł. Daje to kwotę nieco wyższą niż wynika z akt parafii. Inwestycję miał również dodatkowo wesprzeć Konsystorz w kwocie 3.000 zł). Uformował się Komitet budowy plebanii w skład którego weszli członkowie Kolegium Kościelnego oraz dodatkowo: Adolf Fergin, Albert Lechelt, Emil Benke, Ludwig Krüger, Ludwig Sommerfeld, Ludwig Milas, Gottfried Steinke, Friedrich Lüdke, Eduard Fergin, Adolf Schätzler, Ludwig Pubantz, Reinhold Pubantz oraz Leonhard Doberstein. W dniu 18 czerwca 1936 roku Komitet Budowlany zawarł umowę z mistrzem murarskim Karolem Ottonem Nendze. Zgodnie z zawartymi w niej warunkami Karol Otton Nendze zobowiązał się przystąpić do budowy plebanii ewangelickiej w Izbicy Kujawskiej w stanie surowym, czyli wykonać prace ziemne, murarskie, ciesielskie i dekarsko-blacharskie. Materiały budowlane jak i deski na rusztowanie miał dostarczyć Komitet Budowlany. Nendze zobowiązał się do ukończenia prac do dnia 1 października 1936 roku i wykonywać prace ściśle według projektu budowlanego sporządzonego przez inżyniera Tadeusza Kulejowskiego z Koła. Kolski inżynier miał również sprawować ogólny nadzór nad budową. Projekt budowlany zatwierdził 25 maja 1936 roku inżynier Włodzimierz Raczyński, który pełnił wówczas obowiązki architekta powiatowego. Zgodnie z umową za wykonanie roboty tj. wykopanie rowów, zasypanie piasku przy polewaniu wodą i ubijanie poszczególnych warstw nie większych jak 30 centymetrów, murowanie fundamentów i ścian, założenie stropów Kleina, ułożenie belek, posmarowanie ich karboliną (środkiem owadobójczym), obłożenie końców belek papą, założenie dachu i pokrycie ocynkowaną blachą i założeniu rynien mistrz murarski Karol Otton Nendze miał otrzymać kwotę 2400 złotych. Sumę tę Komitet Budowlany wypłacał zaliczkowo, w zależności od postępu prac.

Oczywiście złotówka miała całkowicie inną wartość w okresie międzywojennym niż obecnie. Na podstawie wyliczeń Kamila Janickiego, współautora książki "Przedwojenna Polska w liczbach" (Warszawa, 2020), po ustaniu wielkiego kryzysu gospodarczego wartość polskiej waluty zaczęła się stabilizować na poziomie 1 przedwojenny złoty = 9,46 do 11,36 dzisiejszych złotych. Dla okresu 1933-1939 można więc w przybliżeniu przyjmować prosty, przybliżony stosunek: 1 do 10.

Należy przyjąć, iż Karol Otton Nendze trzymał się harmonogramu z umowy, gdyż już 20 marca 1937 roku Komitet Budowlany przy Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Izbicy Kujawskiej zawarł kolejną umowę z murarzem, a jej przedmiotem było wykończenie wszelkich robót murarskich wewnątrz plebanii, mianowicie ułożenie suwanek, polepy (warstwa izolacyjna), podbitek i filarki pod legary, wraz z wymurowaniem obórki, klozetu i schodków. Ogólną kwotę prac wyceniono na 1100 złotych. W tym samym dniu Komitet zawarł również umowę z Józefem Olejniczakiem, który zobowiązał się wykonać wszelkie roboty stolarskie przy plebanii ewangelickiej. W ramach umowy miał on wykonać wszystkie podłogi i drzwi z okuciem, dodatkowo w dwóch pokojach okiennice i schody wraz z gruntowaniem. Prace Olejniczaka miał nadzorować zarówno Komitet Budowlany jak i Karol Otton Nendze. Za prace stolarskie Olejniczak miał otrzymać 1000 złotych. Prace stolarskie, zgodnie z umową miały trwać między 10 kwietnia a 1 września 1937 roku.

Końcowym etapem było wykonanie plac malarskich. W dniu 12 października 1938 roku Rada Kościelna Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Izbicy Kujawskiej zawarła umowę z malarzem Janem Zarębskim. Umowa opiewała na kwotę 1000 złotych. W zakres umowy wchodziło pomalowanie wszystkich znajdujących się okien i drzwi - trzy razy pokostem biało wewnątrz i zewnątrz i czwarty raz emalią Nobilesa, wszystkie podłogi w plebanii dwa razy pokostem pod pastę z kitowaniem za wyjątkiem podłóg w kancelarii, w jednym korytarzyku i w sali konfirmacyjnej. Te trzy podłogi miały być zabezpieczone pyłochłonem. Wszystkie ubikacje w plebanii miały być posmarowane klejowo bez deseni. Także drewniane schody miały być pomalowane pokostem. Prace rozpoczęły się w dniu 17 października 1938 roku, a ostatnią transzę wynagrodzenia Zarębski pobrał w dniu 9 grudnia tego samego roku.

Obiekt został oddany do użytku jeszcze w 1938 roku. Wedle pisemnej relacji pastora Richarda Kneifla obiekt poświęcił biskup Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w II RP, ks. dr Juliusz Bursche. Niestety nie posiadam szczegółowych informacji na temat przebiegu tej uroczystości.

Do tekstu załączam skany projektu budowlanego plebanii, unikatowa rzecz. Oryginały znajdują się w Archiwum Państwowym w Poznaniu.

Przewidziana jest również rozszerzona wersja powojennych dziejów obiektu.

opracował: Błażej Nowicki, mail: kontakt@izbica-kujawska.com


PROJEKT BUDOWLANY PLEBANII


Skany projektu plebanii pochodzą z akt Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Izbicy Kujawskiej, Archiwum Państwowe w Poznaniu



1.


2.


3.


4.


5.


6.


7.

Opisy skanów:

  1. Widok frontowy, widok od zachodu. Skala 1:100
  2. Widok od wschodu, widok od podwórza. Skala 1:100
  3. Rzut przyziemia. Skala 1:100
  4. Rzut piętra. Skala 1:100
  5. Przekrój AB, przekrój BC. Skala 1:100
  6. Usytuowanie względem ul Kościelnej i ul. Poznańskiej (obecnie Narutowicza)
  7. Plan krycia dachów. Skala 1:200


BIBLIOGRAFIA

  • Akta Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Izbicy Kujawskiej, Archiwum Państwowe w Poznaniu, sygn. 1-9.
  • Kneifel E., Die evangelisch-augsburgischen Gemeinden der Kalischer Diözese, Leipzig 1937.
  • Wspomnienia pastora Richarda Kneifla, zamieszczone w czasopiśmie "Weg un Ziel", 1986/1987 [więcej]



izbica-kujawska.com - Izbica Kujawska Online. Niezależny serwis informacyjny gminy i miasta Izbica Kujawska
e-mail: kontakt@izbica-kujawska.com
---------------------------------------------
Copyright 2002-2022 by Błażej Nowicki

Strona zoptymalizowana pod rozdzielczość 1024x768
Testowana w przeglądarkach: Internet Explorer 8.0, Mozilla Firefox 13.0.1, Opera 11.10 PL, Google Chrome 10.0.648.133
Kodowanie znaków: utf-8
Zabronione jest kopiowanie kodu źródłowego strony i grafiki bez zgody redakcji !!!

Ta strona zapisuje w Twoim urządzeniu krótkie informacje tekstowe zwane plikami cookies (ciasteczkami). Są one wykorzystywane do zapisywania indywidualnych preferencji użytkownika, umożliwiają logowanie się do serwisu, pomagają w zbieraniu statystyk Twojej aktywności na stronie. W każdej chwili możesz zablokować lub ograniczyć umieszczanie plików cookies (ciasteczek) w Twoim urządzeniu zmieniając ustawienia przeglądarki internetowej. Ustawienie lub pozostawienie ustawienia przeglądarki na akceptację cookies (ciasteczek) oznacza wyrażenie przez Ciebie zgody na takie praktyki.
Podstawa prawna: www.dziennikustaw.gov.pl/DU/2012/1445

Hosting: INFO-CAL